Beroepsziekten beschreven

In Nederland worden jaarlijks veel mensen ziek of arbeidsongeschikt door hun werk. Vaak komt dit door slechte werkomstandigheden en/of door te veel of te weinig belasting of onnodige en vermijdbare risico’s. Dit kan leiden tot letsels, aandoeningen en beroepsziekten.

Beroepsziekten zijn aandoeningen die geheel of gedeeltelijk worden veroorzaakt door werk of arbeidsomstandigheden. Beroepsziekten omvatten allerlei aandoeningen die sterk variëren in aard en ernst: van handeczeem tot asbestkanker en burnout.

Definitie van beroepsziekte

In de Arbowet wordt een beroepsziekte gedefinieerd als: “Een ziekte of aandoening als gevolg van een belasting die in overwegende mate in arbeid of arbeidsomstandigheden heeft plaatsgevonden”.

In de praktijk worden verschillende definities gebruikt, afhankelijk van de manier waarop naar de beroepsziekte gekeken wordt. Wanneer het gaat om juridische procedures (aansprakelijkheidskwesties) en verzekeringen (compensatieregelingen) gelden voor de diagnose beroepsziekte meestal tamelijk strenge criteria. Deze worden in het buitenland ook gehanteerd om te bepalen of iemand recht heeft op een vergoeding of uitkering via een zogenaamde compensatieregeling. Het gaat dan vaak om de “klassieke beroepsziekten”, waarbij het verband tussen de blootstelling en de aandoening bewezen is, zoals asbestkanker en lawaaislechthorendheid.

Wanneer het gaat om preventie en arbozorg wordt de definitie van beroepsziekte vaak ruimer geformuleerd. Daarbij is het vaststellen van een verband tussen ziekte en werk een signaal om (preventieve) maatregelen te nemen. Bij deze ruimere definitie rekent men bijvoorbeeld ook psychische aandoeningen tot de beroepsziekten. Terwijl bij deze aandoeningen het werk in veel gevallen niet de enige oorzaak is.

 


NCvB

Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) gebruikt de volgende ruime definitie: “Een beroepsziekte is een klinisch waarneembare aandoening die in overwegende mate door het werk of arbeidsomstandigheden is veroorzaakt”. Of anders geformuleerd: “Een beroepsziekte is gezondheidsschade die er niet zou zijn geweest als de werkzaamheden niet zouden zijn uitgevoerd”.

Het vaststellen van beroepsziekten (diagnostiek) is nodig om tot behandeling en preventie van beroepsziekten te komen. In Nederland komen jaarlijks naar schatting meer dan 20.000 nieuwe gevallen van beroepsziekten voor. Dit leidt tot grote schade aan zowel de volksgezondheid als de economie.

Hieronder een aantal links naar korte beschrijvingen van veel voorkomende beroepsziekten, gericht op leken.

Beroepsgebonden long- en luchtwegaandoeningen

Beroepsgebonden huidaandoeningen

Beroepsgebonden psychische aandoeningen

Beroepsgebonden spier- en gewrichtsklachten

Beroepskanker

Beroepsgebonden neurologische aandoeningen

Beroepsgebonden infectieziekten

Beroepsgebonden aandoeningen van de zintuigen

Beroepsgebonden reproductiestoornissen

 

“Disinsection” effectief en betrekkelijk veilig

In de luchtvaart wordt geregeld gebruik gemaakt van bestrijdingsmiddelen om de verspreiding van infectieziekten overgebracht door insecten te voorkomen. Dit wordt in het Engels disinsection genoemd. De insecten worden aangeduid met vectoren en zij kunnen zogenaamde vector-gebonden ziekten overdragen. Het gaat dan vooral over ziekten als malaria (Anopheles. spp.); dengue, chikungunya... Lees meer
Mecanicien met systemische sclerose

Mecanicien met systemische sclerose

In een recent artikel wordt bij een mecanicien de oorzaak voor zijn systemische sclerose gevonden in de langdurige blootstelling aan oplosmiddelen. Systemische sclerose is een zeldzame aandoening met afwijkingen in het immuunsysteem, in de bloedvaten en het bindweefsel. Jaarlijks zijn er naar schatting 4,5 - 18,7 nieuwe gevallen per miljoen... Lees meer
Werkstress en cognitief functioneren

Werkstress en cognitief functioneren

De manier waarop we werken verandert voortdurend. Dit stelt hoge eisen aan het aanpassingsvermogen van werkende mensen. Wanneer de veranderingen te snel gaan kan dit stress opleveren. Daarnaast werken we met z’n allen langer door, wat betekent dat het aantal oudere werknemers blijft toenemen. Ook zij moeten zich voortdurend blijven... Lees meer
Werkstress en QT-verlenging op het ECG

Werkstress en QT-verlenging op het ECG

Kunnen veranderingen op een gewoon ECG, bijvoorbeeld een QT-verlenging een vroege aanwijzing zijn voor mogelijke hartklachten op termijn? En kunnen we zo meer zicht krijgen op werkstress als oorzaak voor hartklachten. Italiaans onderzoek levert een klein steentje voor het beantwoorden van die vraag. Pas op je hart! Die waarschuwing hoor... Lees meer
Chirurgen fysiek zwaar belast

Chirurgen fysiek zwaar belast

Veel werk kan door fysieke belasting leiden tot klachten aan het houding- en bewegingsapparaat. In Europa zijn aandoeningen van spieren en gewrichten verantwoordelijk voor circa 40% van alle beroepsziekten. Ook onder medewerkers in de gezondheidszorg leidt dit tot verzuim en arbeidsongeschiktheid. Bijvoorbeeld bij chirurgen. Uit eerder onderzoek is bekend dat... Lees meer
Leren van eerdere epidemieën als MERS

Leren van eerdere epidemieën als MERS

Wat kan dit blog in vredesnaam toevoegen aan de stortvloed aan informatie over de corona-epidemie? Inmiddels is er in de wetenschappelijke literatuur al een groot aantal artikelen verschenen over Covid-19; keus genoeg. Niettemin kies ik voor iets anders. Recent verscheen namelijk een interessante terugblik op de vorige uitbraak van een... Lees meer
Selenium vergiftiging kan fataal aflopen

Selenium vergiftiging kan fataal aflopen

Seleen of selenium is een scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal met bijzondere eigenschappen zoals het omzetten van licht in elektriciteit. Het wordt daarom onder meer gebruikt in de de elektronicasector. Maar ook in bijvoorbeeld de glasindustrie en in de rubberproductie. Het vormt ook een bestanddeel van antiroos shampoo. Seleen of selenium is... Lees meer