Beroepsziekten beschreven

In Nederland worden jaarlijks veel mensen ziek of arbeidsongeschikt door hun werk. Vaak komt dit door slechte werkomstandigheden en/of door te veel of te weinig belasting of onnodige en vermijdbare risico’s. Dit kan leiden tot letsels, aandoeningen en beroepsziekten.

Beroepsziekten zijn aandoeningen die geheel of gedeeltelijk worden veroorzaakt door werk of arbeidsomstandigheden. Beroepsziekten omvatten allerlei aandoeningen die sterk variëren in aard en ernst: van handeczeem tot asbestkanker en burnout.

Definitie van beroepsziekte

In de Arbowet wordt een beroepsziekte gedefinieerd als: “Een ziekte of aandoening als gevolg van een belasting die in overwegende mate in arbeid of arbeidsomstandigheden heeft plaatsgevonden”.

In de praktijk worden verschillende definities gebruikt, afhankelijk van de manier waarop naar de beroepsziekte gekeken wordt. Wanneer het gaat om juridische procedures (aansprakelijkheidskwesties) en verzekeringen (compensatieregelingen) gelden voor de diagnose beroepsziekte meestal tamelijk strenge criteria. Deze worden in het buitenland ook gehanteerd om te bepalen of iemand recht heeft op een vergoeding of uitkering via een zogenaamde compensatieregeling. Het gaat dan vaak om de “klassieke beroepsziekten”, waarbij het verband tussen de blootstelling en de aandoening bewezen is, zoals asbestkanker en lawaaislechthorendheid.

Wanneer het gaat om preventie en arbozorg wordt de definitie van beroepsziekte vaak ruimer geformuleerd. Daarbij is het vaststellen van een verband tussen ziekte en werk een signaal om (preventieve) maatregelen te nemen. Bij deze ruimere definitie rekent men bijvoorbeeld ook psychische aandoeningen tot de beroepsziekten. Terwijl bij deze aandoeningen het werk in veel gevallen niet de enige oorzaak is.

 


NCvB

Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) gebruikt de volgende ruime definitie: “Een beroepsziekte is een klinisch waarneembare aandoening die in overwegende mate door het werk of arbeidsomstandigheden is veroorzaakt”. Of anders geformuleerd: “Een beroepsziekte is gezondheidsschade die er niet zou zijn geweest als de werkzaamheden niet zouden zijn uitgevoerd”.

Het vaststellen van beroepsziekten (diagnostiek) is nodig om tot behandeling en preventie van beroepsziekten te komen. In Nederland komen jaarlijks naar schatting meer dan 20.000 nieuwe gevallen van beroepsziekten voor. Dit leidt tot grote schade aan zowel de volksgezondheid als de economie.

Hieronder een aantal links naar korte beschrijvingen van veel voorkomende beroepsziekten, gericht op leken.

Beroepsgebonden long- en luchtwegaandoeningen

Beroepsgebonden huidaandoeningen

Beroepsgebonden psychische aandoeningen

Beroepsgebonden spier- en gewrichtsklachten

Beroepskanker

Beroepsgebonden neurologische aandoeningen

Beroepsgebonden infectieziekten

Beroepsgebonden aandoeningen van de zintuigen

Beroepsgebonden reproductiestoornissen

 

Thermisch spuiten en gezondheidsrisico’s

Thermisch spuiten en gezondheidsrisico’s

Over de gezondheidsrisico's van thermisch spuiten is opvallend weinig geschreven, zeker in vergelijking met de gezondheidsrisico's van lassen. Wel verscheen in 2003 een Frans artikel van Hériaud-Kraemer et al. waarin de gezondheidsrisico’s bij thermisch spuiten op een rij zijn gezet. Afbeelding van S. Hermann & F. Richter via Pixabay Risico's... Lees meer
Thermisch spuiten, wat is dat?

Thermisch spuiten, wat is dat?

Waar de gezondheidsrisico's van lassen uitgebreid zijn beschreven, is thermisch spuiten een onderbelichte activiteit. Terwijl aan deze manier van werken misschien vergelijkbare risico's kleven. Een drieluik over deze werkzaamheden met aandacht voor blootstelling en gezondheidsrisico's. Deel een legt kort uit wat thermisch spuiten is. Schoop en schoperen Thermisch spuiten is... Lees meer
Sinus pilonidalis in of door het werk

Sinus pilonidalis in of door het werk

Wie in het werk in contact komt met mensen- of dierenhaar of wie langdurig moet zitten op behaarde huid kan beroepsmatig een sinus pilonidalis of haarnestcyste oplopen. Een beroepsziekte voor bijvoorbeeld kappers of chauffeurs die meestal chirurgisch moet worden behandeld. Foto door Carlos Magno op Unsplash Haarnestcyste Een sinus pilonidalis... Lees meer
Fytase in diervoeder potent allergeen

Fytase in diervoeder potent allergeen

Fytase is een enzym dat producenten aan diervoeder toevoegen om de verteerbaarheid ervan te verbeteren. Het is een eiwitenzym dat via schimmelcultures wordt verkregen. Bij blootstelling aan dit enzym kunnen betrekkelijk gemakkelijk allergische klachten ontstaan. Verteerbaar diervoeder Afbeelding van Andreas Göllner via Pixabay Sinds het begin van de jaren negentig... Lees meer
Incidenten met fosfine op schepen

Incidenten met fosfine op schepen

Bij het vervoeren van scheepsladingen van organisch materiaal en producten, zoals bijvoorbeeld sojabonen of textiel moet het meeliften van schadelijke insecten en plaagdieren worden voorkomen. Zowel om schade aan de lading te voorkomen als om te zorgen dat deze plaagdieren en insecten zich niet over de wereld verspreiden. Daarom begast... Lees meer
Een liesbreuk door je werk?

Een liesbreuk door je werk?

Er zijn zo van die aandoeningen waarvan je je afvraagt of ze ook kunnen samenhangen met het werk. Neem bijvoorbeeld een liesbreuk, waar door een zwakke plek in de buikwand delen van de buikinhoud bekneld kunnen raken. Dat veroorzaakt dat pijn en een uitpuilende bobbel bij verhoogde druk in de... Lees meer
Twee gevallen van indium long

Twee gevallen van indium long

Wereldwijd is de productie van indiumtinoxide (ITO) de afgelopen tientallen jaren toegenomen met de groei in de productie van LCD (Liquid Crystal Display) schermen. Veel van deze productiebedrijven staan in China, Japan, Korea en Taiwan. Sinds een jaar of vijftien is bekend dat het inademen van indium deeltjes kan leiden... Lees meer
Indium long nader bekeken

Indium long nader bekeken

Na de ontdekking dat blootstelling aan indium tin oxide een ernstige longziekte - indium long - kan veroorzaken, is grootschaliger onderzoek opgezet gericht op epidemiologie, blootstelling, vroege opsporing, beloop etc. Zoek op ‘indium long’ en je vindt een stortvloed aan artikelen, vooral uit Azië. Hier een kleine greep, gericht op... Lees meer
Blootstelling aan talk en kanker?

Blootstelling aan talk en kanker?

Talk en talkpoeder zijn niet de stoffen die direct geassocieerd worden met gezondheidsschade. Toch kan blootstelling aan talk een oorzaak zijn van specifieke stoflongen, zoals hier eerder besproken. Daarbij is de blootstellingsweg inademing. Daarnaast kunnen we ook talk binnen krijgen via de mond; sterker nog, het is bestanddeel van verschillende... Lees meer