Beroepsziekten beschreven

In Nederland worden jaarlijks veel mensen ziek of arbeidsongeschikt door hun werk. Vaak komt dit door slechte werkomstandigheden en/of door te veel of te weinig belasting of onnodige en vermijdbare risico’s. Dit kan leiden tot letsels, aandoeningen en beroepsziekten.

Beroepsziekten zijn aandoeningen die geheel of gedeeltelijk worden veroorzaakt door werk of arbeidsomstandigheden. Beroepsziekten omvatten allerlei aandoeningen die sterk variëren in aard en ernst: van handeczeem tot asbestkanker en burnout.

Definitie van beroepsziekte

In de Arbowet wordt een beroepsziekte gedefinieerd als: “Een ziekte of aandoening als gevolg van een belasting die in overwegende mate in arbeid of arbeidsomstandigheden heeft plaatsgevonden”.

In de praktijk worden verschillende definities gebruikt, afhankelijk van de manier waarop naar de beroepsziekte gekeken wordt. Wanneer het gaat om juridische procedures (aansprakelijkheidskwesties) en verzekeringen (compensatieregelingen) gelden voor de diagnose beroepsziekte meestal tamelijk strenge criteria. Deze worden in het buitenland ook gehanteerd om te bepalen of iemand recht heeft op een vergoeding of uitkering via een zogenaamde compensatieregeling. Het gaat dan vaak om de “klassieke beroepsziekten”, waarbij het verband tussen de blootstelling en de aandoening bewezen is, zoals asbestkanker en lawaaislechthorendheid.

Wanneer het gaat om preventie en arbozorg wordt de definitie van beroepsziekte vaak ruimer geformuleerd. Daarbij is het vaststellen van een verband tussen ziekte en werk een signaal om (preventieve) maatregelen te nemen. Bij deze ruimere definitie rekent men bijvoorbeeld ook psychische aandoeningen tot de beroepsziekten. Terwijl bij deze aandoeningen het werk in veel gevallen niet de enige oorzaak is.

 


NCvB

Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) gebruikt de volgende ruime definitie: “Een beroepsziekte is een klinisch waarneembare aandoening die in overwegende mate door het werk of arbeidsomstandigheden is veroorzaakt”. Of anders geformuleerd: “Een beroepsziekte is gezondheidsschade die er niet zou zijn geweest als de werkzaamheden niet zouden zijn uitgevoerd”.

Het vaststellen van beroepsziekten (diagnostiek) is nodig om tot behandeling en preventie van beroepsziekten te komen. In Nederland komen jaarlijks naar schatting meer dan 20.000 nieuwe gevallen van beroepsziekten voor. Dit leidt tot grote schade aan zowel de volksgezondheid als de economie.

Hieronder een aantal links naar korte beschrijvingen van veel voorkomende beroepsziekten, gericht op leken.

Beroepsgebonden long- en luchtwegaandoeningen

Beroepsgebonden huidaandoeningen

Beroepsgebonden psychische aandoeningen

Beroepsgebonden spier- en gewrichtsklachten

Beroepskanker

Beroepsgebonden neurologische aandoeningen

Beroepsgebonden infectieziekten

Beroepsgebonden aandoeningen van de zintuigen

Beroepsgebonden reproductiestoornissen

 

Aantal chemische bedrijfsongevallen stijgt

Aantal chemische bedrijfsongevallen stijgt

Informatie over bedrijfsongevallen met chemische stoffen is te vinden bij het NVIC (Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum). In de infographic en het rapport van het NVIC over 2018 wordt vastgesteld dat het aantal bedrijfsongevallen blijft stijgen. In 2018 ontving het NVIC bijna 48.000 telefonische informatieverzoeken over vergiftigingen bij mensen en dieren.... Lees meer
Longproblemen in de koffieproductie (2)

Longproblemen in de koffieproductie (2)

Vanaf de eerste berichten over ernstige longaandoeningen bij productiemedewerkers van popcorn, is diacetyl als oorzaak in beeld. Deze smaakstof (botersmaak) wordt bij hoge temperaturen toegevoegd en door medewerkers ingeademd. Hoewel je de stof veilig kunt eten, is het zeer waarschijnlijk een van de oorzaken van de ernstige longziekte bronchiolitis obliterans.... Lees meer
Longproblemen in de koffieproductie (1)

Longproblemen in de koffieproductie (1)

Bij de koffieproductie komen verschillende vormen van blootstelling voor die de gezondheid kunnen bedreigen. Waar ik in een eerder artikel inging op de verborgen risico's van koffie maken, wil ik hier informatie delen over longproblemen die kunnen ontstaan bij werknemers in de koffieproductie. Hieronder een selectie van online beschikbare artikelen... Lees meer

Pesticiden en Parkinson actueel

Twee jaar geleden schreef ik een artikel over het verhoogde risico op de ziekte van Parkinson bij blootstelling aan pesticiden. In dit artikel ("Bestrijdingsmiddelen en de ziekte van Parkinson") werd het systematische literatuuronderzoek besproken van Gunnarson en Bodin. Zij vonden een gewogen relatief risico van 1,67. In 2019 deden ze... Lees meer
Ernstig longletsel door E-sigaretten

Ernstig longletsel door E-sigaretten

Niet zelden leidt de blootstelling aan gevaarlijke stoffen in het werk tot grote onrust onder werknemers. Vooral als het gaat om kankerverwekkende stoffen. Dat is veelal terecht, maar staat wel in schril contrast tot het wegwuiven van zelf verkozen blootstelling aan even gevaarlijke en vaak kankerverwekkende stoffen. Zoals in sigarettenrook,... Lees meer
Paddenstoelenteelt risico voor de longen

Paddenstoelenteelt risico voor de longen

In Nederland werken enkele duizenden mensen in de paddenstoelenteelt. Dit is niet geheel zonder risico, met name omdat de werkenden continu zijn blootgesteld aan schimmels en andere micro-organismen. Een bekende aandoening die daarvan het gevolg kan zijn is de champignonkwekerslong of de zogenaamde tuinderslong. Het gaat hier meestal om een... Lees meer
Silicose of sarcoïdose bij een stukadoor

Silicose of sarcoïdose bij een stukadoor

Silicose is een longaandoening die behoort tot de pneumoconiosen of stoflongen. Dat zijn aandoeningen die ontstaan door het langdurig inademen van anorganisch of mineraal stof. Andere voorbeelden zijn anthracosilicose (mijnwerkerslong), asbestose en talcose. Bij deze groep van longaandoeningen is het longweefsel zelf aangetast (interstitiële longaandoeningen). Daarbij kunnen zich locale ontstekingshaardjes... Lees meer