Effectiever silicablootstelling tegengaan

Blootstelling aan kristallijn kwarts (silica) vormt een risico in allerlei beroepen, onder meer in de bouw. De gevolgen van een te hoge en langdurige silicablootstelling kunnen ernstig zijn, met als voorbeelden van ziekten zowel silicose als longkanker. Een belangrijk risico om terug te dringen op de werkplek. In de loop van de jaren zijn de daarvoor beschikbare methoden zowel ontwikkeld als onderzocht. Niettemin is het moeilijk kiezen in welke maatregelen je het best kunt investeren. Welke maatregelen leveren het beste resultaat in termen van gezondheid en financiële middelen? In een recente Canadese studie van Mofidi et al. 2020 is daar naar gekeken.

silicablootstelling probleem in onder meer de bouw
Photo by Scott Blake on Unsplash

Blootstelling beperken

Er zijn uiteraard drie belangrijke manieren om de silicablootstelling op de werkplek te voorkomen, namelijk :

  • zorgen dat het niet in de lucht komt; bijvoorbeeld door de “nat werken methode”
  • verwijderen uit de lucht; bijvoorbeeld door lokale afzuiging
  • voorkomen dat werknemers het inademen; door het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen zoals goedgekeurde stofmaskers

Van al deze typen maatregelen zijn wel studies bekend naar de effectiviteit, maar wanneer je in een bedrijf moet kiezen voor bepaalde maatregelen is dat niet eenvoudig. Welke (combinatie van) maatregelen leveren het meest op aan gezondheidswinst met inachtneming van de kosten. Hiervoor moeten gezondheidseconomische studies worden uitgevoerd.

Bayesian networks methode

De Canadese onderzoekers hebben dat gedaan met behulp van een specifieke, zogenaamde probabilistische methode – Bayesian networks – waarin met waarschijnlijkheden wordt gerekend. Ze leggen uitvoerig uit waarom ze hiervoor hebben gekozen en welke data ze hebben gebruikt. De uitkomstmaat is het geschatte aantal gevallen van longkanker dat wordt voorkomen. Ook is gekeken naar de kosten die moeten worden gemaakt, maar ook naar de kosten die worden bespaard door het voorkomen van longkanker.

Beschermende maatregelen

In de studie worden verschillende maatregelen afzonderlijk en in wisselende combinaties bekeken. Het gaat om de nat werken methode (wet working – WM), om de toepassing van lokale afzuiging (local exhaust ventilation – LEV) en persoonlijke beschermingsmiddelen (personal protective equipment – PPE). In het artikel worden de uitkomsten gegeven voor WM, LEV en PPE afzonderlijk en de combinaties WM-PPE, LEV-PPE, WM-LEV en WM-LEV-PPE.

Uitkomsten pleiten voor combinatie van maatregelen

Uit de studie blijkt dat de meeste gevallen van longkanker worden voorkomen met de combinatie van de drie methoden: WM-LEV-PPE, namelijk 107 gevallen. Maar de hoogste netto baren komen van de combinatie WM-LEV omdat de implementatie van deze maatregelen goedkoper is. Het kleinste aantal gevallen van longkanker die worden voorkomen vind je wanneer alleen de natte werk methode of alleen lokale afzuiging wordt toegepast: namelijk 55 en 40 gevallen voorkomen. De reden is dat hiermee slechts een deel van de aan silica blootgestelde werknemers wordt beschermd.

Er is ook gekeken naar de invloed van het blootstellingsniveau op de werkplek. Wanneer die factor wordt meegenomen is voor werkplekken met een lage of matige silicablootstelling een combinatie van WM en LEV het meest effectief. Bij hogere blootstelling levert de combinatie WM-LEV-PPE netto het beste resultaat op.

Nieuw model voor evaluatie van maatregelen

De onderzoekers wijzen erop dat er nog weinig ervaring is met deze manier van modelleren en dat ze alleen naar longkanker hebben gekeken. Niettemin leveren ze zowel een uitgebreid inzicht in de manier waarop ze te werk zijn gegaan in een openbaar toegankelijk artikel. Dit maakt de studie mijns inziens zeer nuttig, evenals de uitkomsten met betrekking tot de effectiviteit van verschillende maatregelen die bedrijven kunnen en moeten nemen om de grote risico’s van silicablootstelling in het werk te beperken.

Bron

Mofidi, A., Tompa, E., Mortazavi, S. B., Esfahanipour, A., & Demers, P. A. (2020). A probabilistic approach for economic evaluation of occupational health and safety interventions: a case study of silica exposure reduction interventions in the construction sectorBMC public health20(1), 210. https://doi.org/10.1186/s12889-020-8307-7